Şarkıdaki Şiir

Bu blogu izleyenler farketmiştir; şarkı sözleri beni ilgilendiriyor, hep ilgilendirmiştir. Fırsat buldukça Şarkı Suretinde Şiirler başlığı altında şiire yakın, hatta müziği eksiltseniz tek başına pekala şiir sayılabilecek şarkı sözlerini çevirip postalıyorum. Bu yüzden Hilmi Tezgör’ün Şarkıdaki Şiir kitabını (İletişim, İstanbul, 2012) görünce mutlu oldum.

Hatırlıyorum; eskiden yabancı (İngilizce) şarkıları sözlerini anlamadan dinlerdim. Buna rağmen çok severdim o şarkıları. Eminim arkadaşlarımın çoğu da benim gibiydi. Sonra zaman içinde, yabancı dil bilgim derinleştikçe, şarkı sözlerine daha fazla kulak kabartır oldum. Sözlerini anladıkça sevdiğim şarkıları yeniden keşfettim ve bir çoğunu daha çok sevdim.

Hilmi Tezgör bu kitabıyla notalar evreninden sözcükler evrenine köprüler kuruyor ve aslında yıllardır severek dinlediğimiz melodilere eşlik eden sözlerin en az o melodiler kadar kucaklayıcı olduğunu gösteriyor.

Kitapta iki bölüm var: Kitabın birinci bölümünde genel olarak şarkı sözlerinin şiirsel boyutu inceleniyor; ikinci bölüm ise edebiyatın popüler müziğe etkisine ayrılmış. İkinci bölümün kitabın ana başlığıyla pek uyumlu olduğu söylenemez. Çünkü bu bölümde şiirden ziyade öykü ve romanın şarkı sözleriyle ilişkisi ele alınmış. Birinci ve ikinci bölüm ilk bakışta bağlantılı gibi görünse de bence iki ayrı çalışmanın konusu olabilirmiş.

Kitaba dair eleştirilerim bununla sınırlı değil: Hilmi Tezgör’ün çalışması (aslında kendisinin de ifade ettiği gibi) böyle kapsamlı bir konuya “girişin girişi” niteliğinde1. Keşke alanındaki neredeyse bu ilk ve tek çalışma daha ayrıntılı ve analitik bir çerçeve içinde yazılsaymış2. Bir de, not etmeden geçmeyeyim, keşke şiir-şarkı sözü ilişkisine dair böyle bir kitapta bazı çeviriler şarkı sözlerinin şiirsel niteliğinin hakkını daha çok verseymiş.

Sonuç olarak tüm bu eksiklikler benim açımdan kitabın önemini ve değerini azaltmıyor. Tezgör’ün renkli ve yetkin anlatımı yanında metne serpiştirilmiş popüler müzik tarihine ilişkin ilginç ayrıntılar işlenen bu özgün konuyu kolay ve keyifli okunur kılıyor. Umarım bu kitap yol açıcı olur ve bu konuda başka kitaplar da yazılır. Hatta belki bir gün Türkçe popüler şarkı sözleri için de birileri kalemi eline alır.

ÖNERİLER

  • Şarkıların niye, nasıl ve hangi bağlamda yazıldığına dair bilgileri ve tartışmaları içeren (konuyla ilgilenenlerin kesinlikle bakmasını önerdiğim) bir site: Songfacts
  • Bir çok şarkının (bazıları eksik ve hatalı olsa da) Türkçe çevirisinin yer aldığı bir site: Alternatifim.com
DİPNOTLAR
  1. Bu konuda kapsamlı bir kaç örnek için bkz. B. Lee Cooper, Popular Music Perspectives: Ideas, Themes, and Patterns in Contemporary Lyrics, Bowling Green, Ohio, Bowling Green State University Popular Press, 1991; Barry A. Farber, Rock ‘n’ Roll Wisdom: What Psychologically Astute Lyrics Teach About Life and Love, Westport, Praeger Publishers, 2007; Charlotte Pence, The Poetics of American Song Lyrics, Jackson, University Press of Mississippi, 2012.
  2. Konuya ilişkin analitik bir inceleme için bkz. Lars Eckstein, Reading Song Lyrics, Amsterdam, Rodopi, 2010.

One Response to “Şarkıdaki Şiir”

  1. duygusal şiirler Says:

    Temiz ve güzel bir yazı. Gayette başarılı…

Yorum yaz

İsmiyle Müsemma