Türk Sağı

Türk Solu üzerine geniş bir pencereden yazılmış analitik çalışmalar mevcut, Türk Sağı için de bu tür çalışmalar çoğalıyor. İletişim Yayınları bu anlamda önemli katkılar sunuyor literatüre. Türk Sağı, Mitler, Fetişler, Düşman İmgeleri (Derleyenler: İnci Özkan Kerestecioğlu ve Güven Gürkan Öztan, İstanbul, 2012) bu katkılardan biri…

Tanıl Bora kitabın başında yer alan makalesinde Türk Sağını anlamak için mükemmel bir kavramsal çerçeve çiziyor. Makaleyi okurken özetle şu fikilerin altını çizdim:

Solcular kendilerine “solcu” der de, sağcılar kendilerine “sağcı” demez. Bunun en önemli nedenlerinden biri sağcıların sağ-sol ayrımını reddetmeleridir.

Türkiye’de sağ-sol ayrımının siyasal söylemin bir parçası haline gelmesi, 1965’te İsmet İnonü’nün “CHP, bünyesi itibariyle devletçi bir partidir ve bu sıfatla elbette ortanın solunda bir anlayıştadır.” beyanatı ve AP’nin bu beyanata tepki olarak “Ortanın Solu, Moskova’nın Yolu” sloganını dillendirmeye başlamasıyla birlikte düşünülebilir. Sonrasında, kapitalist modernleşme sürecinde ve Soğuk Savaş’ın siyasal ortamında sınıfsal ve toplumsal kutuplaşma keskinleşecek, saflar netleşecek ve sağ-sol terminolojisi Türk siyasetinde hakim söylemin tanımlayıcı ekseni haline gelecektir.

Geçmişe bakıldığında Türk Sağı üzerine yapılabilecek en temel tespit belki şu olabilir: Türk Sağı kendisini sol karşıtlığı, özellikle anti-komünizm üzerinden tanımlayagelmiştir.

Türkiye’de sağın özünü milliyetçi-muhafazakar bileşim oluşturur ancak zamanla aşırı sağ, yani Ülkücü ve İslamcı hareketler kendilerini ana sağ atardamardan ayrıştırırlar.

Belki de günümüzde Türk Sağı açısından üzerinde düşünülmesi gereken en önemli soruya Tanıl Bora şöyle yanıt veriyor: Bugün “neo-liberal muhafazakar” bir siyasal parti olarak AKP yeni merkez sağ olarak konumlandırılabilir.

Bugüne kadar kısım kısım Türk Sağının nehir kolları tek tek incelenmiş olabilir ama ben hala büyük resmi görmemizi sağlayacak çalışmalara ihtiyaç olduğunu düşünüyorum. Türk Sağı büyük resmi görmek için mutlaka okunması gereken bir kitap.

Tanıl Bora, “Türk Sağı: Siyasal Düşünce Tarihi Açısından Bir Çerçeve Denemesi”, Türk Sağı, Mitler, Fetişler, Düşman İmgeleri içinde, Der: İnci Özkan Kerestecioğlu ve Güven Gürkan Öztan, İletişim, İstanbul, 2012, ss. 9-28.

Yorum yaz

İsmiyle Müsemma