Anomi

Anomie

Sözlük anlamı normsuzluk, kuralsızlık olan “anomi” kavramı Emile Durkheim tarafından ortaya atılmıştır. Bu kavram bireyler ve toplumlar açısından bir tür anlam kaybına işaret eder. Topluma yön veren ve bireyleri kontrol altında tutan (ahlak, din, hukuk kuralları gibi) normlar işlevini yitirdiğinde toplumsal bir hastalık olan anomi başlar. Tatminsizlik, hayatın anlamsızlaşması, değersizlik hissi Durkheim’a göre modernitenin bir sonucu olan anominin belirtileridir. Bu hastalık toplumu sardığında toplumsal düzen işlemez hale gelir.

Robert Merton bu kavramı geliştirmiştir. Ona göre anominin nedeni, toplumdaki kültürel amaçlar ile kurumsallaşmış araçlar arasındaki uyumsuzluktur. Kısacası, toplumda genel kabul gören amaçlara ulaşmak için mevcut kurumlar bireyler için elverişli değilse, bu kurumların aşınması ve nihayetinde reddi gündeme gelir.

Anomi kavramı Türkiye’de toplumsal hayatı açıklamak için farklı bağlamlarda kullanılabilir. Bir örnek, gecekondu kültürü veya arabesk kültür olabilir. 1950’li yıllardan başlayarak, köyden kente göçün ardından oluşan gecekondu kültürü veya arabesk kültür, esas olarak hakim değerler sistemi karşısında hayatın anlamını kaybeden kitlelerin kültürüdür. Bir başka örnek yakın zamanlardan verilebilir. 1990’lı yıllarda toplumsal projelerini muhafazakar unsurlarla tanımlayan siyasal akımların o yıllardaki sosyo-politik ortama bağlı olarak güçlendiği söylenebilir. Yolsuzluklar, hukuk sistemine karşı güvenin sarsılması, istikrarsızlık ortamı anomiyi tetkileyen unsurlar olarak sayılabilir.

Vehbi Bayhan (2011), “Sosyoloji ve Anomi: Toplumsal İntihar”, Sosyologca, Temmuz-Aralık, Sayı 2, ss. 139-158.

Ali Çarkoğlu ve Ersin Kalaycıoğlu (2009), The Rising Tide of Conservatisim in Turkey, Palgrave Macmillan, New York, ss. 43-58.

Resim İçin Link

Yorum yaz

İsmiyle Müsemma